Wat is een ergonomische werkplek?
Categorie
Delen op:
Acht uur per dag achter je scherm en aan het einde van de week toch die zeurende pijn in je nek of onderrug? Grote kans dat je werkplek niet ergonomisch is ingericht. Een ergonomische werkplek is geen luxe of bijzaak: het is de basis voor gezond, comfortabel en productief werken.
In deze blog leggen we uit wat een ergonomische werkplek precies is, uit welke onderdelen ze bestaat, wat de wetgeving in België zegt en hoe je met een paar gerichte aanpassingen klachten voorkomt.
Wat is een ergonomische werkplek precies?
Een ergonomische werkplek is een werkplek die volledig afgestemd is op de mens die er werkt: op zijn of haar lichaamsmaten, houding en taken. Het uitgangspunt van ergonomisch werken is namelijk dat je de omgeving aanpast aan de mens en niet omgekeerd. Omdat iedereen verschilt in lengte, postuur en manier van werken, is het cruciaal dat een werkplek instelbaar en aanpasbaar is.
Concreet gaat het bij een klassieke beeldschermwerkplek om een goed samenspel van bureaustoel, (zit-sta)bureau, beeldscherm, toetsenbord en muis. Waar nodig aangevuld met hulpmiddelen zoals een voetensteun, laptophouder of documenthouder. Staan al die elementen correct ingesteld en op elkaar afgestemd, dan spreken we van een ergonomische werkplek: eentje waarin je in een natuurlijke, ontspannen houding kan werken zonder onnodig je spieren te belasten.
Waarom is een ergonomische werkplek zo belangrijk?
1. Voorkomen van lichamelijke klachten
Een slecht ingerichte werkplek leidt vaak tot nek-, schouder- en rugpijn. Een goede stoelhoogte, beeldschermpositie en toetsenbordplaatsing verminderen de belasting op spieren en gewrichten aanzienlijk.
2. Betere gezondheid op lange termijn
Langdurig verkeerd zitten draagt bij aan een slechte doorbloeding, verminderde flexibiliteit en zelfs hoofdpijn of vermoeidheid. Regelmatig van houding wisselen en bijvoorbeeld af en toe staand werken helpt dit tegen te gaan.
3. Meer productiviteit en concentratie
Als je je comfortabel voelt, hoef je je aandacht niet te verdelen tussen je werk en lichamelijk ongemak. Minder afleiding door pijn of vermoeidheid betekent dat je langer geconcentreerd en efficiënter kunt werken.
4. Minder verzuim
Werkgerelateerde klachten aan het bewegingsapparaat zijn een van de meest voorkomende redenen voor ziekteverzuim. Investeren in ergonomie loont dus zowel voor werknemers als werkgevers.
Wat zegt de wet over ergonomie?
Ergonomie is intussen niet langer alleen een slimme keuze, het is ook een wettelijke verplichting. Sinds 25 mei 2024 is boek VIII van de Codex over het welzijn op het werk aangepast, met de nadruk op het voorkomen van musculoskeletale aandoeningen.
Wat betekent dat concreet voor jou als werkgever? Je moet als bedrijf actief aantonen dat je MSA’s voorkomt. Dat komt neer op drie dingen:
- de risico’s analyseren (houding, repetitieve bewegingen, statisch werk)
- maatregelen nemen (denk aan ergonomisch kantoormeubilair en werkplekadvies)
- je werknemers informeren en betrekken
De onderdelen van een ergonomische werkplek
1. Verstelbare bureaustoelen
De bureaustoel is het fundament. Kies voor een dynamische, verstelbare stoel waarbij je zithoogte, zitdiepte, rugleuning en armsteunen apart kan instellen.
De vuistregel: stel de zithoogte zo in dat je bekken iets hoger komt dan je knieën (een ‘open heuphoek’), met je voeten plat op de grond. Tussen de rand van de zitting en je kniekuil hoort nog een vuistbreedte te passen. De rugsteun ondersteunt je onderrug net boven de broeksriem.
2. Verstelbare bureaus
Stel eerst je stoel goed in en pas daarna je bureau aan. Ideaal staat het werkblad op ellebooghoogte: met je armen ontspannen naast je lichaam vormen je ellebogen ongeveer een hoek van 90°.
Een pleidooi voor het zit-stabureau
Een zit-stabureau verdient sterk de voorkeur boven een vast bureau. Zo wissel je moeiteloos af tussen zittend en staand werken. Acht uur per dag stilzitten is immers om problemen vragen, terwijl afwisseling je alerter, scherper en creatiever maakt.
3. Het beeldscherm
Plaats de bovenrand van je scherm maximaal op ooghoogte, zodat je bij het recht vooruitkijken net op de bovenrand uitkomt. Zo blijft je nek in een neutrale houding.
De ideale kijkafstand is ongeveer een armlengte: 50 tot 70 cm. Werk je op een laptop? Gebruik dan een laptophouder of -standaard in combinatie met een los toetsenbord en muis, zodat het scherm op de juiste hoogte komt. Voor langdurig computerwerk kies je best voor een groot, verstelbaar scherm of een monitorarm.
4. Toetsenbord en muis
Laat ongeveer 15 cm vrij tussen de tafelrand en je toetsenbord, zodat je voorarmen kunnen rusten. Je muis plaats je zo dicht mogelijk tegen het toetsenbord en dicht bij je lichaam, zodat je vanuit je hele arm beweegt in plaats van kleine polsbewegingen te maken.
Een compact toetsenbord verkleint de reikafstand naar de muis. Bij specifieke klachten kan een ergonomische (verticale) muis soelaas bieden.
Wat is een ergonomische houding?
De juiste werkhouding komt neer op een paar eenvoudige principes:
- Zorg voor een rechte, ontspannen zithouding met je bekken iets hoger dan je knieën.
- Houd je voeten plat op de grond (of gebruik een voetensteun).
- Ondersteun je onderrug met de rugleuning en laat je armen rusten op de armsteunen of het werkblad.
- Zet je beeldscherm op ooghoogte, op ongeveer een armlengte afstand.
- Wissel regelmatig van houding: de beste houding is altijd de volgende.
Die laatste tip is misschien wel de belangrijkste. Zelfs de perfect ingestelde werkplek helpt weinig als je acht uur lang in exact dezelfde positie blijft zitten. Beweging is de sleutel.
Jouw thuiswerkplek is net zo belangrijk
Werk je (deels) van thuis uit? Dan is goede ergonomie net zo cruciaal. Een eettafel is geen bureau en een keukenstoel geen bureaustoel. Met een paar gerichte aanpassingen (een degelijke stoel, een laptophouder, een los toetsenbord en een scherm op ooghoogte) vermijd je klachten op lange termijn.
Ook bij telewerk blijft de werkgever verantwoordelijk voor het welzijn van de werknemer. Dat betekent onder meer dat de risico’s van de thuiswerkplek moeten worden beoordeeld en dat passende maatregelen nodig zijn. Werkgever en werknemer werken daarbij samen aan een veilige en gezonde thuiswerkplek.
Veelgestelde vragen over een ergonomische werkplek
Wat is de 20/20/20-regel in ergonomie?
De 20-20-20-regel helpt om je ogen te ontspannen tijdens beeldschermwerk. De regel is eenvoudig: kijk elke 20 minuten gedurende 20 seconden naar iets op ongeveer 20 voet (zo’n 6 meter) afstand. Zo krijgen je oogspieren rust en verklein je de kans op vermoeide, droge of geïrriteerde ogen.
Wat zijn 5 tips om ergonomisch te werken?
De vijf belangrijkste tips zijn:
- Stel je werkplek correct in, van stoel tot scherm
- Wissel zittend en staand werken af met een zit-stabureau
- Beweeg regelmatig en verander vaak van houding
- Pas de 20-20-20-regel toe om je ogen te ontlasten
- Gebruik de juiste hulpmiddelen zoals een laptophouder, ergonomische muis of voetensteun.
Lees ook onze 6 tips om ergonomisch te werken op kantoor.
Wat kost een ergonomische werkplek?
Dat hangt af van je team en je noden. Soms volstaan een paar slimme aanpassingen, soms is een volledige herinrichting nodig. We denken altijd mee binnen je budget en zoeken de beste oplossing voor jouw situatie.
Hoe lang mag ik aan een stuk blijven zitten?
Liefst niet te lang. De richtlijn: onderbreek langdurig zitten om het half uur even en wissel gedurende de dag af tussen zitten en staan. Kort rechtstaan, een glas water halen of wandelend bellen doet al veel.
Klaar voor meer comfort en gezond werken?
Bij Buro Project starten we met een grondige analyse van je kantoor. Hoe zitten je medewerkers? Waar treden klachten op? Wat kan beter? We brengen alles in kaart en vertalen dat naar een concreet plan met een volledige, ergonomische inrichting op maat.
En nee, ergonomie hoeft niet saai te zijn. Een ergonomisch kantoorinrichting gaat prima samen met design en sfeer. In onze Concept Places zie je hoe functionaliteit, stijl en comfort elkaar net versterken. Zo krijg je een werkplek die niet alleen gezond is, maar waar je ook gewoon graag bent.
Blijf op de hoogte
- Trends, expertise, actua en tips.
- Maak jouw werkplek productiever, waar elke werknemer met plezier naartoe komt.
- Topics: corporate wellbeing, kantoormeubilair en duurzaamheid op kantoor.
Interesse in een (her)inrichting?
We praten er graag over met jou om vragen te beantwoorden of om een offerte te maken. Via een fysieke meeting bij jou op kantoor, in één van onze Concept Places in Aalst, Knokke of digitaal.
